May Karapatang Ba Ang Asawa Ko Sa Mana?

 

Dear Atty. AGA,

Magandang araw po sa inyo Attorney. Mangyari po ay sumulat ako tungkol sa problema ng asawa ko sa kaniyang tiyuhin.

Ang tiyuhin po ng asawa ko ay hindi nakapag-asawa at wala ring mga anak. Ang asawa ko po ay isa sa apat na magkakapatid, at ang dalawa po dito ay nasa Amerika na. Nitong huli po ay napag-alaman namin na gumawa ng huling testamento ang tiyuhin ng aking asawa at isinasalin ang lahat ng kaniyang mga ari-arian sa kapatid ng asawa ko. Ang kapatid pong ito ng aking asawa ay nakapisan sa matanda nilang tiyuhin at siyang nag-aalaga dito. Matanda na po ang tiyuhin ng aking asawa at baka hindi na po ito magtagal ng may sampung taon.

Nais ko po sanang linawin ang sitwasyon ng aking asawa dahil tagapagmana din naman siya ng kaniyang tiyuhin. Narinig ko po noon na hindi pwedeng pagkaitan ang isang tagapagmana maliban lamang kung may pagkakasala siya sa nagpapamana. May karapatan pa rin po ba ang asawa ko kung hindi siya pagkaitan ng mana niya?

                                                                                   Gumagalang,

                                                                                   Lenita

 

Ang sitwasyon ng iyong asawa bilang tagapagmana ay nakasalalay sa kabutihan ng kaniyang tiyuhin.

Dapat mong maunawaan na kahit tagapagmana ang iyong asawa ng kaniyang tiyuhin, siya ay hindi isang compulsory heir ayon sa Article 887 ng ating Kodigo Sibil. Ang isang compulsory heir ay protektado ng ating batas sa pamamagitan ng paglalaan dito ng legitime. Ang legitime ay partikular na bahagi ng naiwan ng isang namatay o descedent na hindi niya maaaring ipagkait sa sa kaniyang compulsory heir (Art.886) maliban na lamang sa ilang dahilan sa ilalim ng batas.

Dahil sa binata ang matandang tiyuhin ng asawa mo, lumalabas na wala siyang compulsory heir at ang lahat niyang maiiwan ay napapaloob sa free portion na maaari niyang ibigay sa kaninuman niyang naisin, basta’t kusa ito at walang pandaraya. Samakatwid, maaari niyang ibigay ang lahat ng kaniyang iiwanang ari-arian sa kapatid ng asawa mo na siyang nag-aalaga sa matanda. Sa kabilang banda, hindi kailangang pagkaitan ang asawa mo ng kaniyang tiyuhin dahil ang pagkakait o disinheritance ay para lamang sa isang compulsory heir ayon sa Article 915 ng nasabing kodigo. Malinaw ang intensyon ng batas na ang disinheritance ay para lamang sa isang compulsory heir dahil siya lamang ang may legitime. Ang ibang tagapagmana gaya ng iyong asawa na isang collateral heir lamang ay magmamana lamang kung walang testamento (Legal succession). Dahil may testamento ang matanda, malinaw na gusto niyang ibigay ang kaniyang iiiwan sa isang partikular na tao at kailangang igalang ng batas ang kagustuhang iyon.

Sa moral na aspeto, hindi kayo dapat umaasa sa manang galing sa matanda. Ito ay totoo din sa legal.

Kung kayo ay may mga bagay na nais malaman o problemang nais na idulog, maaari kayong sumulat sa aming tanggapan sa No. 1 San Clemente corner San Roque Streets, Bo. Kapitolyo, Pasig 1603. Patuloy din tayong makinig sa ating radio program, ITO ANG BATAS WITH ATTY. AGA, Lunes hanggang Biyernes, 4:00-6:00, RMN Manila via live-streaming at www.rmnnews.com/tv. Pwede ring mag-email sa arellanoaga@yahoo.com.

Lagi po nating tandaan,

ITAGUYOD NATIN ANG LAKAS NG ATING BATAS!